Nieuwsbrief 1/2007

       
         
 

Februari 2007

De lever van Piacenza

Le Rêve – van droom tot nachtmerrie

Fortuinlijk Rembrandt

 

 

 

 

 

U ontvangt deze nieuwsbrief geheel gratis en zonder verdere verplichtingen omdat u zich via onze website heeft opgegeven. Wilt u geen nieuwsbrieven meer ontvangen, klik dan hier.

   


De Lever van Piacenza

De afgebeelde bronzen schapenlever werd in 1877 door een boer ontdekt tijdens het ploegen van een akker bij het gehucht Ciavernesco, ten zuidwesten van Piacenza in het noorden van Italië.

Mesopotamiërs, Grieken en Romeinen gebruikten de lever om de toekomst te voorspellen. De Lever van Piacenza werd gebruikt als oefenlever door de Haruspices, die hiermee het vak van voorspellen leerden. Haruspices waren Etruskische priesters die de wil van de goden lazen uit de ingewanden van offerdieren.

De Lever van Piacenza is aan de onderzijde verdeeld in 16 vakjes. Elk vakje correspondeert met een deel van de hemel met de daarvoor verantwoordelijke godheid. Uit verkleuringen en vervormingen in de vakjes werd de mogelijke toorn van de goden afgeleid. De gedachte achter dit alles is de universele sympathie. Als op aarde mensen fouten maken, worden de goden boos en dit weerspiegelt zich in de vervormingen van de lever van de offerdieren.

Archeoloog dr. L. Bouke van der Meer heeft onderzoek gedaan naar levervoorspellingen. Voor een voorspelling werd de gehele lever uit het offerdier gehaald. Bij een schaap ziet men in de lever een piramidaal uitsteeksel, de processus pyramidalis. Als deze aangetroffen werd, was dat een gunstig voorteken. Van der Meer heeft een groot aantal abattoirs bezocht en ontdekte dat deze processus pyramidalis vrijwel nooit ontbreekt. De Romeinen namen deze werkwijze van de Etrusken over. Voor elke belangrijke beslissing huurden ze Etruskische zieners in. De Romeinen hechtten echter zeer waarschijnlijk meer waarde aan de vlucht van de vogels als voorteken. De leverschouw diende dan meer als double check aldus van der Meer.

Bronnen:
Lever van Pizcenza – Ivo Westerlaken; H
epatica (deel 1) – H.F.J. Horstmanshoff en H. Beukers (geschiedenis der geneeskunde, maart 1994, nr. 3); Voorspellende lever – Marion de Boo / Bouke van der Meer (NRC Handelsblad 31-1-2007).
 


Le Rêve – van droom tot nachtmerrie

De Amerikaanse Hedgefondsmiljardair Steve Cohen wilde in oktober vorig jaar 139 miljoen dollar betalen voor het doek Le Rêve (1932) van Picasso. De koop ging echter niet door omdat de bijna blinde verkoper, de Amerikaanse miljardair Steve Wynn, net voor het afsluiten van de verkoop met zijn elleboog door het schilderij viel.

Hij eist nu een schadevergoeding van 54 miljoen dollar van verzekeringsmaatschappij Lloyd’s of London, omdat het schilderij na restauratie nog maar 85 miljoen dollar waard is.

De afgebeelde vrouw is Marie-Thérèsa Walter. Picasso, op dat moment 50 jaar, ontmoette haar (toen 22 jaar) toevallig op straat. Hij sprak haar aan en kreeg een relatie met deze vrouw .

Bronnen:
Mooi huis, mooie auto en dan kunst – Karel Berkhout (NRC 30-01-2007); Miljardair eist 42 miljoen euro voor zelf beschadigde Picasso (HLN.be 12-01-2007); Slapen en dromen in de kunst – Drs. Janne Geraets (Senzar.nl).


Fortuinlijk Rembrandt

Vorige week zijn twee schilderijen van Rembrandt bij Sotheby’s in New York geveild. Het ene doek Sint Jacob de Grotere (1661) bracht $ 25,8 miljoen op (Afbeelding 1). Het andere schilderij Jonge vrouw met zwarte baret (1632) werd geveild voor $ 9 miljoen (Afbeelding 2). Sint Jacob de Grotere (92 x 75cm) werd verkocht door Stephen Carlton Clark, de kleinzoon van de oprichter van Singer Sewing Machine Company.

Jonge vrouw met zwarte baret (68,7 x 53,5cm) is verkocht door de erven van dr. Arthur Wiederkehr. Lange tijd werd gedacht dat de geschilderde jonge vrouw de zuster van Rembrandt voorstelde, maar vermoedelijk is het een tronie, een portret van een anoniem model.

Het schilderij werd in 1972 door het Rembrandt Research Project nog als een oude imitatie beschouwd. In 2005 werd het na intensieve bestudering door het RRP toch als een echte Rembrandt aangemerkt.

De duurste tot nu toe geveilde Rembrandt is Portret van een dame van 62 (Afbeelding 3) dat in 2000 bij Christie’s in Londen voor $ 28,7 miljoen werd verkocht.

Bronnen:
Art sales: Rembrandt returns in style – Colin Gleadell (Telegraph.co.uk, 23-01-2007); 25,8 miljoen dollar voor Rembrandt in New York (Skynet.be, 25-1-2007).