Nieuwsbrief 3/2007

       
         
 

Maart 2007

Rembrandt's Het bad van Diana

Perkamenten schetsboekje van Rembrandt?

 

Neem een gratis abonnement op Escriptio.

Klik hier!

 

 

U ontvangt deze nieuwsbrief geheel gratis en zonder verdere verplichtingen omdat u zich via onze website heeft opgegeven. Wilt u geen nieuwsbrieven meer ontvangen, klik dan hier.

    Rembrandt’s Het bad van Diana en de ontdekking van Callisto’s misstap hangt in Anholt

Dit doek bevindt zich in Kasteel Anholt in Isselburg Anholt, ongeveer 1 kilometer van de Nederlandse grens bij Gendringen (Achterhoek). De eigenaar van het schilderij is de Duitse vorst Carl Philipp von Salm-Salm. Het schilderij hangt er al 230 jaar. In de tijd van zijn grootvader stond het schilderij op een schildersezel in de biljartkamer. Vanwege het vele naakt was er een rail met gordijn voor het schilderij aangebracht. Als er vrouwen in de buurt waren, werd het gordijn dicht geschoven, aldus von Salm-Salm.

Volgens B. Haak is dit een merkwaardig schilderij van Rembrandt. Het heeft namelijk weinig gemeen met andere werken van zijn hand uit dezelfde tijd en vormt zelfs een sterk contrast met de schilderijen Simsom, Ganymedes en Het offer van Abraham uit hetzelfde jaar 1635. Op het schilderij spelen zich gelijktijdig twee verhalen af uit Ovidius Metamorphosen; namelijk Diana en Actaeon, en De ontdekking van Callisto’s misstap. Rechts zien we de godin Diana met Callisto en een aantal badende nimfen. Links staat de spiedende jager Actaeon, die voor straf door Diana wordt veranderd in een hert en door zijn eigen honden wordt verslonden.

Bronnen:
1. Koningin past op Rembrandt, De Telegraaf, Stan Huygens Journaal, 2006.
2. Rembrandt. Zijn leven, zijn werk, zijn tijd, B. Haak.


Perkamenten schetsboekje van Rembrandt?

In juni 1633 was Rembrandt samen met Saskia in Friesland om op 2 juni 1633 aanwezig te zijn bij de doop van één van de kinderen van Saskia’s zus Hiskia. Op 5 juni verloofden Rembrandt en Saskia zich in het Regthuys in St. Anne. Op 8 juni 1633 maakte Rembrandt een tekening van Saskia Uylenburgh (Afbeelding 1) met zilverstift. De tekening (185 x 107 mm) werd op kostbaar perkament gemaakt.

Er zijn, buiten deze tekening, slechts vier andere tekeningen van Rembrandt bekend die op perkament zijn vervaardigd. Deze tekeningen dateren waarschijnlijk uit dezelfde periode. Ze staan op twee perkamenten bladen.
Eén blad (134 x 80 mm) is in het bezit van Museum Boymans-van Beuningen. Op de voorzijde staat een aantal koppen (Afbeelding 2) en op de achterzijde staat een boerderijtje (Afbeelding 3).

Het andere blad (109 x 192 mm) behoort tot de collectie van het Kupferstichkabinett in Berlijn. Op dit blad staat op de voorzijde een landschap met twee boerderijen (Afbeelding 4) en op de keerzijde een landschap (Afbeelding 5). Het boerderij type op beide tekeningen is niet typisch Hollands, maar moet worden gesitueerd in het Gooi, Kampen, Zwolle alsook Friesland.

Kunsthistoricus Ben Broos heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar het levensverhaal van Saskia en kwam er zo achter dat de tekening van een tot nu toe onbekend landschap (Afbeelding 5) wel eens het Bildt in Friesland zou kunnen zijn. De tekening lijkt te zijn gemaakt vanaf de Sudhoekstermiddelweg. St. Annaparochie en Vrouwenparochie zijn in de verte te zien. Het is één van de weinige landschapstekeningen uit Rembrandts vroege periode.

Holm Bevers van het Kupferstichkabinett in Berlin meent dat de boerderij- en landschaptekeningen (Afbeeldingen 3, 4 en 5) ter plekke zijn gemaakt, en vermoedt dat ze deel uitmaakten van een reisschetsboek of een album van afzonderlijke tafeletten (i.c. een pocketformaat boekwerkje met gegrondeerde perkamenten vellen). Dit reisschetsboek nam Rembrandt mee op z’n uitstapjes in de omgeving. Bevers stelt dat de Saskia-tekening, vanwege de grovere grondering en andere kleurstelling, zeer waarschijnlijk geen deel heeft uitgemaakt van dit schetsboek. Wel is het volgens hem vrijwel zeker dat in ieder geval tekeningen 1 en 4-5 met dezelfde zilverstift zijn gemaakt.
Rembrandt is nogmaals in 1634 naar Friesland afgereisd om in St. Annaparochie op 22 juni met Saskia in het huwelijk te treden. Een derde keer bezocht hij Friesland in juli 1635 in verband met de doop van een kind van Saskia’s zuster.

De perkament tekeningen moeten dus in de tijdsspanne van 1633-1635 zijn gemaakt.

Bronnen:
1. St.Anna ontdekt op Rembrandt schets, Bildtse Post, 26-1-2005.
2. De Friese Saskia Uylenburg, Rembrandt’s grote liefde, Kulturele Raad ’t Bildt.
3. Rembrandt op vrijersvoeten, Persbericht toeristische route, 24-5-2006.
4. Rembrandt Die Zeichnungen im Berliner Kupferstichkabinett; pp. 35-41.