Nieuwsbrief 9/2007

       
           
 

Juli 2007

Exclusieve presentatie scriptiereeks in Deventer

Overhandiging eerste exemplaar van Johanna van Gogh-Bonger: kunsthandelaar aan Johan van Gogh

Vincent van Gogh en dokter Gachet

 

Stuur deze nieuwsbrief door naar iemand anders!
Klik hier!

 

U ontvangt deze nieuwsbrief geheel gratis en zonder verdere verplichtingen omdat u zich via onze website heeft opgegeven. Wilt u geen nieuwsbrieven meer ontvangen, klik dan hier.

   

E-Scriptio Nieuws

Eerste presentatie van Scriptio’s Scriptie Reeks bij boekhandel Praamstra in Deventer

Voorafgaand aan de officiële start van Scriptio’s wetenschappelijke Scriptie Reeks in september, zullen de komende zomermaanden de tot nu gepubliceerde titels van uitgeverij Scriptio, exclusief te zien zijn in Boekhandel Praamstra (de mooiste boekwinkel van Nederland) in Deventer.

De reeds verschenen titels zijn:

       
Klik op de afbeeldingen
van de covers voor
meer informatie
       

Overhandiging eerste exemplaar van Johanna van Gogh-Bonger: kunsthandelaar? aan Johan van Gogh

Deze week heeft Irene Meyjes, auteur van Johanna van Gogh-Bonger: kunsthandelaar?, het eerste exemplaar van genoemde titel overhandigd aan de kleinzoon van Johanna van Gogh-Bonger, de heer Johan van Gogh (vader van de vermoorde Theo van Gogh). Johan van Gogh was jarenlang voorzitter van de Vincent van Gogh Stichting. Johanna van Gogh-Bonger was getrouwd met Theo van Gogh, de broer van Vincent van Gogh.


Vincent van Gogh en dokter Gachet

In mei 1890 vraagt Vincent van Gogh ontslag uit het gesticht in Saint-Rémy in de Provence, waar hij zich (vrijwillig) een jaar lang heeft laten opnemen. In dat jaar krijgt hij vier hevige angstaanvallen. Hij probeert zich enkele malen te vergiftigen door zijn verf in te slikken of door kerosine te drinken die hij heeft gestolen van een gestichtsmedewerker die hiermee de lampen vult. Tussen de aanvallen door is Van Gogh geheel rustig en lijkt er niets aan de hand. Hij wil ontslagen worden om te vertrekken naar Noord-Frankrijk. Hij meent dat het klimaat aldaar beter voor zijn gezondheid zal zijn. Omdat hij vrijwillig is opgenomen, hoeft hij hiervoor geen toestemming te krijgen en vertrekt hij per trein.

Van Gogh gaat naar Auvers-sur-Oise. Een rustig dorp in de buurt van Parijs. Hij heeft voor dit dorp gekozen omdat hier dokter Gachet, een bekende zijn broer Theo, woont. Gachet heeft zich na zijn medicijnenstudie in Auver-sur-Oise gevestigd en sluit zich aan bij kunstenaarskring rondom Courbet, Cézanne en Pissarro. Dr Gachet verzamelt schilderwerken en maakt zelf naam als graficus. Een betere therapeut is er niet voor van Gogh vindt Camille Pissarro.

Van Gogh raakt bevriend met Gachet en schildert twee portretten van hem (Afbeeldingen 1 en 2).

Afbeelding 1. Portret van dokter Gachet met vingerhoedskruid.
Juni 1890. Parijs, Musée d’Orsay.

Afbeelding 2. Portret van dokter Gachet met vingerhoedskruid. Juni 1890.

Tevens maakt hij een ets van Dr. Gachet. Laatstgenoemde heeft zich in de etstechniek gespecialiseerd. Overigens is dit de enige ets die Van Gogh ooit heeft gemaakt (Afbeelding 3).

Afbeelding 3. Portret van dokter Gachet met pijp. Mei 1890. Ets 18 x 15 cm.

Afbeelding 2 is in mei 1990 gekocht door papiermagnaat Ryoei Saito voor 82,5 miljoen dollar. Hij heeft het schilderij slechts enkele uren gezien en heeft het daarna opborgen in een klimaatgecontroleerde kluis. Na een juridisch geschil over een golfbaan, die hij Vincent heeft genoemd, wordt hij tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld. Tijdens zijn hechtenis dreigt hij diverse malen dat hij als hij zou komen te overlijden, hij het schilderij samen met hemzelf zal laten cremeren. Na zijn dood in 1996 is het schilderij nooit teruggezien. Niemand weet waar het zich op dit moment bevindt.¹

Dokter Gachet is niet geheel onomstreden. Hoe kan het suicïdale gedrag van Vincent aan zijn aandacht ontsnappen? Wat heeft Gachet kunnen doen om de tragische dood van Vincent te voorkomen? Van Gog twijfelt al na zijn eerste bezoeken aan Gachet. Hij twijfelt aan het nut van de dokter. Vincent beschrijft Gachet in een brief als volgt: . . . voor mijn gevoel zieker dan ik of, laten we zeggen, net zo ziek . . . .

Na Van Gogh’s dood heeft zijn broer Theo als stille hommage de voorhanden schilderijen rond de baar opgesteld. Terugkerend van de begrafenis biedt hij de aanwezigen aan, ter herinnering aan Vincent, een schilderij uit te kiezen. Uit verlegenheid of piëteit, geeft niemand gehoor aan dit verzoek behalve dr Gachet. Hij pakt snel een aantal doeken, geeft deze aan zijn zoon met de woorden: allez, roulez Coco, roulez! ². De erven van Gachet hebben zijn gehele collectie impressionisten aan de Franse staat geschonken.

¹ Cyntia Saltzman. Portrait of Dr Gachet: The story of a Van Gogh Masterpiece. Viking, 1998.
² Viviane Forrester. Van Gogh ou l'enterrement dans les blés. Seuil, Paris, 1983.

Bronnen:
1. Ingo F. Walther en Rainer Metzger. Vincent van Gogh. Alle schilderijen. Taschen, 2000.
2. Jan van Keulen. Met van Gogh in de Provence. SDU, 1987.
3. Carolyn Kleiner. Van Gogh’s vanishing act. On line U.S. News, 24-7-2000.
4. De Vincent van Gogh Galerij. www.vggallery.com.